CUNG ĐƯỜNG TUẦN BIÊN HÀ GIANG
Vi Xuyen, Ha GiangCUNG ĐƯỜNG TUẦN BIÊN HÀ GIANG Bảy tầng đèo, và cái giá của một con đường Có một cung đường ở Hà Giang mà chúng tôi ít khi đưa vào […]
No Hotels Found.
Choose hotels from back-end to show in this section.
No Destinations Found.
Choose destinations from back-end to show in this section.
CUNG ĐƯỜNG TUẦN BIÊN HÀ GIANG
Bảy tầng đèo, và cái giá của một con đường
Có một cung đường ở Hà Giang mà chúng tôi ít khi đưa vào ảnh quảng cáo.
Không phải vì nó không đẹp. Mà vì mỗi lần dừng lại ở đó, chúng tôi thấy nói ít đi thì đúng hơn.
Sợi chỉ trắng vắt ngang sườn núi
Chiều muộn, đoạn Tả Ván – Lao Chải. Nếu nhìn kỹ vào giữa khung hình, bạn sẽ thấy một sợi chỉ trắng vắt ngang sườn núi, rồi mất hút, rồi lại hiện ra ở tầng cao hơn, rồi lại khuất sau một vách đá.
Bà con ở đây gọi là đèo bảy tầng — bảy lần con đường phải gấp khúc lên chính mình mới bò qua nổi một quả núi.
Ai đi qua cũng trầm trồ: “Đẹp như tranh.”
Nhưng con đường này không sinh ra để làm đẹp.
Nó là đường tuần biên
Đường tuần biên chạy men theo đường biên giới quốc gia, nối các đồn, các chốt, các mốc giới. Nó không dẫn đến điểm check-in nào cả. Nó có mặt ở đó vì đường biên có mặt ở đó.
Và ở dải đất này, đường biên từng là tuyến lửa.
Vị Xuyên
Tháng 2 năm 1979, chiến tranh nổ ra trên toàn tuyến biên giới phía Bắc.
Nhưng với Hà Giang, năm 1979 mới chỉ là mở đầu. Từ tháng 4/1984 đến tháng 5/1989 — suốt hơn năm năm — mặt trận Vị Xuyên là nơi giao tranh ác liệt nhất còn lại của cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc. Chín sư đoàn chủ lực đã lần lượt có mặt ở đây.
Có một điều ít người để ý: Lao Chải, Tả Ván, Thanh Đức, Xín Chải, Thanh Thủy — những cái tên nghe rất bình yên trên bản đồ du lịch hôm nay — chính là các xã biên giới nơi mặt trận đi qua. Cung đường bạn đang chạy không nhìn sang chiến trường từ xa. Nó nằm trong chiến trường.
Những con số, xin để nguyên, không bình luận:
- Hơn 4.000 cán bộ, chiến sĩ hy sinh tại mặt trận Vị Xuyên.
- Hơn 9.000 người bị thương.
- Hơn 2.000 hài cốt đến nay vẫn nằm lại đâu đó trong đá, chưa quy tập được.
- Có ba ngày, hơn 100.000 quả đạn pháo dội xuống một vùng núi.
- Điểm cao 685 bị pháo bạt thấp đi hơn ba mét, đá nghiền thành bột trắng. Người lính gọi nơi đó là “lò vôi thế kỷ”.
Ngày 12/7/1984, chiến dịch MB-84. Trong vòng 24 giờ, gần 600 cán bộ, chiến sĩ ngã xuống, phần lớn thuộc Sư đoàn 356. Từ đó đến nay, ngày 12/7 hằng năm là ngày giỗ trận — cựu binh cả nước trở về Vị Xuyên thắp hương cho đồng đội.
Các điểm cao 1509, 1100, 772, 685, Đồi Đài, Cô Ích, Bốn Hầm — trên bản đồ quân sự chỉ là những con số. Với những người từng ở đó, mỗi con số là một cái tên.
Ai đã mở những con đường ở đây
Trong những năm ấy, đường được mở để bộ đội lên chốt, để gùi đạn, gùi gạo, để cáng thương binh xuống.
Mở bằng cuốc. Bằng xẻng. Bằng thuốc nổ. Và bằng vai — vai của công binh, và vai của dân công người Mông, người Dao, người Tày ở chính những bản mà hôm nay chúng ta dừng xe uống nước.
Tuyến đường tuần tra bê tông bạn đi hôm nay là công trình của một thế hệ khác: bắt đầu từ những đoạn đầu tiên năm 1994, rồi thành đề án quy mô lớn được phê duyệt năm 2005, quy hoạch khoảng 10.000 km dọc toàn tuyến biên giới đất liền — cũng do bộ đội công binh làm, cũng bám vào ven sông, ven núi, cũng ở những nơi khó nhất.
Hai thế hệ, cùng một công việc: giữ cho dọc đường biên luôn có một con đường.
Bảy tầng đèo, là hàng ngàn lần người ta không chịu đầu hàng một quả núi.
Bây giờ, trên đó
Là ruộng bậc thang đang thì con gái.
Là một nếp lán gỗ nhỏ.
Là mây hồng lên lúc chiều tà, yên tĩnh đến mức nghe được tiếng nước chảy dưới ruộng.
Trẻ con đi học về men theo mép đường. Một người đàn ông dắt trâu qua khúc cua, gật đầu chào người lạ.
Đó mới là điều đáng nói nhất về con đường này: nó đã trở lại làm một con đường bình thường.
Chúng tôi đi cung đường này như thế nào
Chúng tôi đi chậm. Dừng ở đúng khúc cua nhìn được trọn bảy tầng.
Và trước khi ai đó giơ máy ảnh lên, hướng dẫn viên sẽ kể — ngắn thôi — về chuyện đã xảy ra ở đây. Không phải để làm nặng nề chuyến đi. Mà vì một bức ảnh đẹp chụp ở nơi này, nếu người chụp không biết gì, thì chỉ còn lại một sườn núi có đường ngoằn ngoèo.
Với những khách muốn đi sâu hơn, hành trình có thể ghé Đài hương 468 ở xã Thanh Thủy — nơi nhìn thẳng sang các điểm cao năm xưa — và Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, nơi có 1.970 phần mộ và 2 ngôi mộ tập thể. Chúng tôi không đưa hai điểm này vào lịch trình mặc định. Ai muốn đến, chúng tôi đưa đến, và dành đủ thời gian để không ai phải vội.
Tối, đoàn ngủ lại trong bản. Bữa cơm do gia đình chủ nhà nấu. Có những câu chuyện chỉ được kể bên bếp lửa, bởi những người lớn tuổi trong bản — mà không hướng dẫn viên nào kể thay được.
Vài điều cần biết nếu bạn đi cung tuần biên
Giấy tờ. Đây là khu vực biên giới, không phải đường du lịch thông thường. Công dân Việt Nam mang theo căn cước công dân. Khách nước ngoài cần giấy phép vào khu vực biên giới do cơ quan Công an cấp tỉnh cấp, kèm hộ chiếu (theo quy định hiện hành tại Nghị định 299/2025/NĐ-CP). Ha Giang Experts lo toàn bộ thủ tục này trước chuyến đi.
Chụp ảnh. Cảnh quan thì thoải mái. Nhưng không chụp đồn, trạm biên phòng, doanh trại, phương tiện quân sự; với mốc quốc giới, hỏi hướng dẫn viên trước. Luôn tuân thủ hướng dẫn của Bộ đội Biên phòng khi qua trạm.
Đường. Hẹp, nhiều đoạn một làn, không hộ lan, một bên là vực. Sương có thể xuống rất nhanh sau 16 giờ, tầm nhìn còn vài mét. Chúng tôi không chạy cung này sau khi trời tối, và không nhận khách đi lẻ một mình.
An toàn tuyệt đối một điều. Một số khu vực từng là chiến địa đến nay vẫn nằm trong diện rà phá bom mìn, vật liệu nổ còn sót lại. Không rời đường mòn. Không nhặt bất cứ vật kim loại lạ nào. Đây là quy tắc không có ngoại lệ.
Và một điều không nằm trong quy định nào. Nếu gặp một tấm bia, một bát hương đặt bên đường, hãy đi chậm lại. Chỉ vậy thôi cũng đủ.
Cuối cùng
“Cái yên bình mà ta đang thấy — nó không tự nhiên mà có. Bao xương máu của cha ông đã thấm đẫm cung đèo này.”
Xin nghiêng mình trước những người đã nằm lại nơi đây.
No Travellers Word
Write a Review about CUNG ĐƯỜNG TUẦN BIÊN HÀ GIANGOur Recommendations
G318 — QUỐC LỘ TỨ XUYÊN – TÂY TẠNG
Quốc lộ G318, đoạn Tứ Xuyên – Tây Tạng, Trung Quốc
PA PHÔNG HOMESTAY
Pa Phông, Tủa Chùa, Điện Biên, Vietnam
CAO NGUYÊN ĐÁ ĐỒNG VĂN
Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Hà Giang
TỦA CHÙA
Huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên
Leave a Review