Trekking ở miền núi phía Bắc không giống trekking ở châu Âu hay ở Nepal. Không có hệ thống nhà nghỉ trên núi, không có đường mòn đánh dấu, và bản đồ đôi khi sai. Bù lại, bạn đi qua những bản làng có người sống chứ không phải qua vùng hoang vắng.
Chọn tuyến
Có những mức độ nào?
Chúng tôi chia theo ba mức: đi trong ngày quanh một cụm bản (3–5 tiếng, chênh cao vừa phải); hai đến ba ngày có ngủ bản; và những tuyến dài hơn vào vùng rừng già hoặc lên các đỉnh cao. Mỗi chương trình ghi rõ quãng đường, chênh cao và số giờ đi bộ mỗi ngày.
Tôi nên chọn mức nào?
Căn cứ vào chênh cao chứ đừng căn cứ vào số cây số. Mười cây số đường bằng khác hẳn mười cây số leo 800 mét trên đường mòn trơn. Nếu bạn đi bộ đường dài đều đặn ở nhà, mức trung bình là vừa. Nếu không, hãy bắt đầu bằng tuyến trong ngày.
Trekking ở Hoàng Su Phì khác gì trên cao nguyên đá?
Hoàng Su Phì là ruộng bậc thang và đồi chè, đường mòn đất, nhiều bản Dao và La Chí, đẹp nhất tháng 9 khi lúa chín. Cao nguyên đá là đá vôi, ít cây, nắng gắt và ít nước — đi ngắn hơn nhưng mệt hơn. Hai kiểu hoàn toàn khác nhau.
Thể lực và sức khỏe
Tôi cần thể lực đến mức nào?
Đi bộ được 4–5 tiếng liên tục với ba lô nhẹ, trên địa hình lên xuống. Không cần chạy bộ hay tập gym, nhưng cần quen với việc đi bộ nhiều giờ.
Có ai mang đồ giúp không?
Có. Với các tuyến nhiều ngày, chúng tôi bố trí người mang đồ hoặc ngựa thồ tùy tuyến. Bạn chỉ mang ba lô nhỏ đựng nước, áo mưa và đồ dùng trong ngày.
Đường trơn thì sao?
Đất đỏ vùng này khi ướt trơn hơn bạn tưởng, và đá vôi ướt còn tệ hơn. Đây là lý do chúng tôi bắt buộc giày đế bám tốt và khuyến khích mang gậy trekking.
Trang bị
Nên mang gì?
Giày trekking cao cổ đã đi quen chân — đừng mang giày mới tinh. Gậy trekking. Áo mưa. Áo khoác ấm cho buổi tối, kể cả mùa hè. Đèn pin đội đầu. Kem chống nắng. Thuốc cá nhân. Chúng tôi gửi danh sách chi tiết theo mùa và theo tuyến sau khi bạn đặt tour.
Có cần túi ngủ không?
Ngủ ở homestay thì không, đã có đệm và chăn. Với tuyến cắm trại thì chúng tôi cung cấp lều và túi ngủ.
Nước uống lấy ở đâu?
Chúng tôi chuẩn bị nước cho mỗi ngày đi. Suối trên đường không phải chỗ nào cũng uống được — hỏi hướng dẫn viên trước khi lấy nước.
Ăn ở
Ăn gì trên đường?
Bữa trưa thường là picnic do chúng tôi chuẩn bị hoặc ăn tại nhà dân trên tuyến. Bữa tối ăn cùng gia đình chủ nhà. Báo trước nếu bạn ăn chay hoặc có dị ứng — ở trong bản người ta không thể ra chợ mua thêm.
Ngủ thế nào?
Phần lớn là homestay: phòng chung, đệm, chăn, nhà vệ sinh chung, nước nóng đun bằng củi. Một số bản chưa có điện lưới. Chương trình nào ngủ trong điều kiện thiếu thốn hơn, chúng tôi ghi rõ trước khi bạn đặt.
Trên đường
Có sóng điện thoại không?
Trên nhiều đoạn thì không. Hướng dẫn viên có phương án liên lạc riêng và biết các điểm có sóng.
Nếu ai đó không đi tiếp được?
Hướng dẫn viên đánh giá và quyết định. Tùy vị trí, có thể quay lại điểm gần nhất có đường xe vào, hoặc bố trí xe ôm địa phương. Chúng tôi tính trước những điểm thoát này khi thiết kế tuyến — đó là một phần của việc khảo sát.
Gặp bản đang có lễ cấm thì sao?
Cổng bản sẽ có dấu hiệu và chúng ta đi vòng. Hướng dẫn viên người bản địa đọc được những dấu hiệu này, và tôn trọng chúng là điều kiện để lần sau còn được đón.